Bài viết của NGƯT Vương Văn Việt, Cựu học sinh lớp Toán đặc biệt khóa I (1969-1971), Trường cấp 3 Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa “Thời gian như nước qua cầu” và “không bao giờ trở lại”, song những ký ức, kỷ niệm đẹp của tuổi học trò thời chiến tranh không thể nào quên, luôn tái hiện trong tâm trí tôi với bao điều suy ngẫm. Nhớ lại cách đây 55 năm về trước (1969-20224), sau những ngày miền Bắc và đồng bào, chiến sĩ ở miền Nam ruột thịt ngập tràn nỗi thương tiếc vô vàn khi Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc ta, về với “THẾ GIỚI NGƯỜI HIỀN”. Thực hiện chủ trương của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa và mở lớp Toán đặc biệt, kỳ thi đầu vào đã tổ chức cho những học sinh giỏi toán cấp tỉnh, huyện thuộc các tỉnh Bắc Miền Trung tại trường cấp 3 Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa. Để có được thành quả học tập tại lớp Toán đặc biệt khóa I (1969-1971) và khóa II (1970-1972) của trường phổ thông cấp 3 Lam Sơn, đúng như những người anh, người chị đi trước. Nhớ lại thời ấy, tháng 9/1969 – 32 cô, cậu học sinh lớp 9 trường huyện và Thị xã Thanh Hóa tràn đầy phấn khởi, hào hứng được vào học lớp Toán đặc biệt khóa I. Khi đó, trường cấp 3 Lam Sơn mới chuyển từ xã Đông Văn về xã Đông Tân, các phòng học chủ yếu làm bằng luồng, lợp tranh, kè. Lớp học đơn sơ nhưng đậm tấm lòng của Thầy, Cô dành cho các trò mới thấm đậm tình người và cao cả làm sao… Năm tháng sẽ qua đi, song những hình ảnh, tâm lòng của Thầy, Cô “Tất cả vì học sinh thân yêu”, vì những học sinh lớp Toán đặc biệt khóa I vẫn luôn sống động, không bao giờ phai mờ trong tâm trí chúng tôi. Nhớ mãi Thầy Trần Lê Chức dáng người hao gầy, mái tóc rất cao đã điểm bạc, song đôi mắt lúc nào cũng tinh anh, luôn ẩn lên sự thông minh, sắc sảo trong mọi công việc, đặc biệt là khi giảng giải những bài toán khó, cách giải hay, những buổi ximina toán học có sức cuốn hút lạ thường, hướng chúng tôi ngày càng miệt mài, say mê học tập, tập dượt nghiên cứu, dồn tâm sức cho việc học toán thật tốt.
Với Thầy, dạy Toán, làm Toán, sáng tác Nhạc là sự đam mê, gắn bó suốt cả cuộc đời và luôn mong muốn trao truyền niềm đam mê ấy cho đồng nghiệp và các thế hệ học trò. Nhớ mãi, mỗi dịp Tết đến, xuân về, Thầy “Mừng tuổi” cho chúng tôi vài ba đề Toán để mọi người “Vui Tết nhưng không quên làm Toán” và đây cũng là món quà đầu xuân mà chúng tôi dâng tặng Thầy. Thời chiến tranh, giữa muôn vàn khó khăn, vất vả nhưng những ca khúc do Thầy sáng tác ở trường cấp 3 Đông Sơn và trường cấp 3 Lam Sơn là “Bài ca xây dựng trường ta” và “Lam Sơn mến yêu” lúc nào cũng vang lên, là niềm tự hào của các thế hệ Thầy Trò hai trường. Hai ca khúc này đã đi cùng năm tháng trở thành “trường ca” của mỗi trường và vào dịp kỷ niệm ngày nhà giáo, của mỗi người đã từng sống, công tác và học tập dưới mái trường này. Thầy sinh năm 1924 (mất 2022), tóc Thầy đã bạc trắng, song mỗi lần được gặp Thầy, vẫn thấy sự trìu mến trong tâm hồn, phong cách sống, luôn ánh lên niềm vui và sự tin yêu của Thầy đối với các thế hệ học trò, trong đó có lớp Toán đặc biệt khóa I chúng tôi. Nhớ mãi các bài giảng Hóa, Sinh được Cô Dương Thị Huệ, Thầy Chu Nại Sự, là những Thầy, Cô với sự nhiệt tình và tâm huyết của tuổi trẻ đã đưa chúng tôi đến với “những chân khoa học, cuốn hút chúng tôi tìm hiểu, khám phá những bí ẩn của sự sống, con người và thiên nhiên… Chúng tôi không thể nào quên các tác phẩm văn học “Rừng Xà Nu”, “Chiếc lược Ngà”… Qua giọng đọc và giảng của thầy Đỗ Duy Dĩnh, không thể nào quên những giờ Vật Lý của Thầy Cơ, Thầy Duyệt; những giờ lịch sử của Thầy Hoán; không thể nào quên hình ảnh và giọng nói hào sảng của Thầy Vũ Lê Thông, Hiệu trưởng nhà trường trong buổi chào cờ vào sáng thứ hai ở sân trường… và còn nhiều Thầy, Cô khác trực tiếp dạy dỗ chúng tôi, đã dành tình yêu thương cho học sinh lớp Toán đặc biệt khóa I (1969 – 1971) được xem là “Con cưng của Nhà trường”.
Chính từ sự yêu thương, chăm lo dạy dỗ và đùm bọc của các Thầy, Cô và nhà trường, nên mặc dù khó khăn vất vả, trong chúng tôi lúc nào cũng đầy ắp tiếng cười. Mỗi người và cả lớp tập trung, nỗ lực học tập thật tốt; không chỉ học tốt môn Toán, mà còn học tốt các môn khác. Vì chuyên tâm vào việc học và cũng e dè trong giao lưu, quan hệ với các bạn cùng khóa học (1968-1971), nên lớp chúng tôi thường được các bạn trong trường gọi là lớp Toán “Đặc sệt”. Không tự ái vì danh xưng ấy, chúng tôi mãi luôn hăng hái, tích cực tu dưỡng, rèn luyện, học tập và lao động tốt. Mỗi ngày đến trường, đến lớp là một ngày vui. để rồi lớp 9D, lớp 10D Toán đặc biệt khóa I luôn là lớp dẫn đầu trường cấp 3 Lam Sơn trong phong trào thi đua “Hai tốt”. Bước sang năm lớp 10, trường chuyển về Thị xã Thanh Hóa. Ngôi trường xưa, với 2 dãy nhà học 2 tầng được tu sửa, vôi ve lại thật khang trang. Phòng học của lớp 10D Toán đặc biệt tầng 2, bên dưới là lớp 9D Toán đặc biệt khóa II. Điều kiện và môi trường học tập, sinh hoạt tốt hơn so với nơi sơ tán, nên phong trào học tập của lớp ngày càng sôi nổi, tích cực hơn; qua những kỳ thi của các bạn cùng khóa (1968-1971) ngày càng gần gũi, gắn bó hơn và rồi mùa hè 1971 đang chờ đợi tới… ngay trước khi kết thúc năm học 1970-1971, một số bạn lên đường nhập ngũ, tham “xếp bút nghiên lên đường ra trận”, thực hiện ước mơ và hoài bão cháy bỏng “cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù”. Đánh đuổi giặc Mỹ xâm lược, giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước. Nhiều bạn tiếp tục đèn sách, tập trung cho các kỳ thi tốt nghiệp THPT lớp 10 và dự thi vào Đại học. Sau tổng kết năm học 1970-1971, chúng tôi bịn rịn chia tay nhau.
Tạm biệt Thầy, Cô, tạm biệt mái trường “Lam Sơn mến yêu”, chúng tôi lên đường “Tung cánh muôn phương”… Hơn một chục bạn được cử đi học Đại học ở nước ngoài (Liên Xô và một số nước Xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu); Một số bạn vào Đại học Sư phạm, Đại học An ninh… trong nước. Dù sống, lao động và học tập ở đâu? Làm nghề gì? Trong hoàn cảnh nào? Mỗi người chúng tôi vẫn luôn nhớ về nhau, động viên nhau qua những lá thư, vẫn luôn khát khao, nỗ lực và quyết tâm vượt khó vươn lên chiếm lĩnh trí thức, dựng xây “lâu đài khoa học”, hướng tới tương lai ngày một tươi sáng. Đến nay, nhìn lại chặng đường 55 năm sau ngày ra trường, chúng tôi vui mừng và tự hào về sự trưởng thành của nhiêu bạn trong lớp trên các lĩnh vực công tác khác nhau: Có bạn là Viện sĩ (Trần Quang), Giáo sư, Tiến sĩ (Nguyễn Thị Cành), Phó Giáo sư, Tiến sĩ… hiện đang làm việc tại các trường Đại học lớn ở trong nước và nước ngoài, hoặc đã nghỉ hưu; Có bạn được nhà nước phong tặng các danh hiệu cao quý: Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới (Hà Đình Minh), Nhà giáo ưu tú… và là doanh nhân, nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế – xã hội, an ninh – quốc phòng ở các Bộ, Ngành Trung ương và tỉnh nhà.
Điều đáng nói và rất đáng trân trọng là: Trong suốt nửa thế kỷ qua, dù làm gì? ở đâu? Lúc thành công hay khi khó khăn, trắc trở, thì trong sâu thẳm trái tim của mỗi người chúng tôi đều đau đáu nhớ về lớp toán đặc biệt khóa I (1969 – 1971)? Nhớ về một thời gian khó nhưng bạn bè, thầy trò vẫn hết mực thương yêu nhau, đùm bọc, chia sẻ và dành cho nhau những tình cảm đậm ấm, sâu nặng, không thể nào quên; Chúng tôi luôn nhớ về mái trường Lam Sơn mến yêu – Nơi ghi dấu biết bao kỷ niệm hồn nhiên, trong sáng, vô tư của tuổi học trò; Nơi ghi dấu biết bao kỳ niệm hồn nhiên, trong sáng, vô tư của tuổi học trò; Nơi nuôi dưỡng, chuẩn bị hành trang và là bệ phóng tinh thần cho bao lớp người đã sống, làm việc, học tập dưới mái trường này, trong đó có lớp Toán đặc biệt khóa I chúng tôi, luôn nỗ lực phấn đấu vươn lên và trở thành người có ích cho xã hội; và luôn tự hào về mái trường Lam Sơn xưa và nay là trường THPT Chuyên Lam Sơn là nơi ươm mầm những tài năng cho quê Thanh và Đất nước, đã và đang phát huy truyền thống “Đất Thanh – Một vùng đất học”, truyền thống “Đơn vị anh hùng trong thời kỳ đổi mới”, liên tục gặt hái được những thành tích đáng tự hào trong bồi dưỡng học sinh giỏi Quốc gia, Quốc tế; là trường dẫn đầu trong khối trường THPT của tỉnh và trong tốp đầu các trường THPT chuyên của cả nước, góp phần làm rạng danh quê hương Thanh Hóa hiếu học và anh hùng. “Ôn cố Tri Tân”, vinh dự và tự hào được sống, tu dưỡng, rèn luyện trong lao động và học tập ở lớp Toán đặc biệt khóa 1 (1969 -1971) Là lớp chuyên Toán đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa, dưới mái trường cấp III Lam Sơn mến yêu trong những tháng năm gian khó. Trong chặng đường qua, chúng tôi mãi nhớ và tự hào về tình bạn tuổi học trò, mãi luôn kính trọng và biết ơn những tấm lòng cao cả, công lao dạy dỗ của các Thầy, Cô và cũng không khỏi chạnh lòng, bùi ngùi khi nhận ra những khoảng trống, bởi sự ra đi, không bao giờ được gặp lại các Thầy, Cô đáng kính và các bạn cùng lớp. Xin trân trọng dành cho Thây, Cô và bạn bè những nén tâm hương thắp lên từ trái tim mình.
Hoài niệm về những tháng, ngày bên nhau tuổi học trò và trong suốt chặng đường hơn 55 năm qua của lớp Toán đặc biệt khóa I (1969-1971). Đến nay, chúng tôi đã là lớp người xấp xỉ 70 tuổi, nhiều người mái đầu đã bạc trắng, dạn dày gió sương,… song mãi luôn tự hào về “Một thời để nhớ”, tự hào là học sinh lớp Toán đặc biệt khóa I – Lớp chuyên Toán đầu tiên của tỉnh Thanh, khởi đầu cho sự phát triển các lớp chuyên, khối chuyên và trường THPT Chuyên Lam Sơn ngày nay. Thời gian rồi cứ thế trôi qua… lấp kín bởi bộn bề công việc và mưu sinh thường nhật. Mọi thứ rồi sẽ đi vào dĩ vãng, chỉ còn đọng lại trong ký ức mỗi người những kỷ niệm về gia đình, tình Thầy Trò và bạn bè, đồng đội một thời gian khó, ký ức đó mãi mãi là nơi trú ngụ yên bình nhất trong tâm hồn của mỗi người chúng tôi. Ký ức, kỷ niệm, tình cảm chân thành, song động đó đã, đang và mãi làm cho mỗi người, mỗi gia đình chúng tôi sống vui và cống hiến ngày một tốt hơn, là động lực tinh thần khích lệ, động viên chúng tôi cùng nhau xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Nhân dịp CLB thầy trò THPT chuyên Thanh hoá tại Hà Nội ra mắt, nhớ lại chặng đường 55 năm lớp Toán đặc biệt khóa I (1969 – 2021) Một thời để nhớ, trong tôi và bạn bè cùng lớp.
